Generation Brexit

Δημοψηφίσματα: Φίλος ή Εχθρός;

Η αντιπροσωπευτική δημοκρατία έχει γίνει το κυρίαρχο σύστημα διακυβέρνησης σε όλη την Ευρώπη και σε μεγάλο μέρος του κόσμου. Αν και έχει τις ρίζες της τον Αθηναϊκή δημοκρατία του 5ου αιώνα π.Χ., όπου οι συμμετέχοντες πολίτες ψήφιζαν άμεσα για την νομοθεσία και για νομοσχέδια, σε αντίθεση, σε ένα σύστημα αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας οι πολίτες εκλέγουν αντιπροσώπους για να λαμβάνουν εκείνοι αποφάσεις για αυτούς. Τα δημοψηφίσματα είναι μια έκφραση άμεσης δημοκρατίας που χρησιμοποιείται από τις κυβερνήσεις για να δώσει την ευκαιρία στον πληθυσμό της να συμμετέχει ενεργά στη διαδικασία λήψης αποφάσεων.

Επί του παρόντος, το μεγαλύτερο μέρος του «Δυτικού Κόσμου» αντιμετωπίζει δημοκρατικό έλλειμμα, το οποίο ορισμένοι ισχυρίζονται πως μπορεί να μειωθεί εάν χρησιμοποιούνται όλο και περισσότερα δημοψηφίσματα Εγώ, όμως, δεν το κάνω. Όπως γράφει ο James Madison, η άμεση δημοκρατία επιτρέπει τη «τυραννία της πλειοψηφίας», βλάπτοντας τις μειονότητες. Ακόμα πιο επικίνδυνο είναι το ότι τα δημοψηφίσματα δίνουν πάρα πολλή εξουσία στα χέρια απληροφόρητων πολιτών που παίρνουν παρορμητικές αποφάσεις που μπορεί να τους βλάψουν.

Για αιώνες τα δημοψηφίσματα χρησιμοποιούνταν ως τρόπος κάλυψης καταπιεστικών πολιτικών σκοπών, με  τα αξιοσημείωτα παραδείγματα του Μουσολίνι το 1934 και του Χίτλερ το 1936. Αν και μπορεί να είναι εξαιρέσεις, οι κυβερνήσεις συχνά καταχρώνται τα δημοψηφίσματα για να λύσουν ενδοκομματικές διαμάχες, όπως συνέβη με τα δημοψηφίσματα το 2016 για την ΕΕ και το 1979 για την Σκωτία. Αυτές οι αποφάσεις λαμβάνονται με ελάχιστη μέριμνα ως προς το δημόσιο ενδιαφέρον, αλλά επικεντρώνονται στην πολιτική ατζέντα τον κομμάτων, όπως φαίνεται από τα δημοψηφίσματα της εναλλακτικής ψήφου και της Ουαλίας. Επιπλέον, σε περιπτώσεις όπου η προσέλευση ψηφοφόρων είναι πολύ χαμηλή, αναμφισβήτητα παραβιάζει την απόφαση που επετεύχθη και την ίδια τη διαδικασία, όπως προέκυψε από τη συμμετοχή των ψηφοφόρων του 35,2% στο δημοψήφισμα της Ουαλικής Συνέλευσης.

 

Επιπλέον, τα δημοψηφίσματα εγγενώς απλοποιούν σε τεράστιο βαθμό την πολυπλοκότητα των ερωτήσεων που θέτουν. Λόγω αυτής της υπεραπλούστευσης, οι πολίτες επηρεάζονται από τα συναισθήματα τους, και όχι με τις επιπτώσεις που μπορεί να δημιουργηθούν από το δημοψήφισμα Ένα βασικό πρόβλημα που έχω με τη φύση του δημοψηφίσματος της ΕΕ είναι η μεταχείριση του θεσμού από τα μέσα ενημέρωσης και τους πολιτικούς, για τις πράξεις τους χρόνια πριν από την ψηφοφορία, αλλά και κατά τη διάρκεια της εκστρατείας για το δημοψήφισμα. Αφού έκρινε ανοιχτά και επανειλημμένα την ΕΕ, ο τότε Βρετανός πρωθυπουργός Ντέιβιντ Κάμερον κάλεσε το δημοψήφισμα της ΕΕ για τις 23 Ιουνίου 2016, στο οποίο κάλεσε τους πολίτες να ψηφίσουν υπέρ της παραμονής τους στην ΕΕ. Αυτό δεν αντανακλούσε κακώς μόνο σε αυτόν, αλλά και στο υποτιθέμενο του στόχο. Ο λανθασμένος υπολογισμός του Cameron για το δημοψήφισμα  οδήγησε στην ψηφοφορία για έξοδο, με 51,9%.

Η δύναμη των εταιρειών μέσων μαζικής ενημέρωσης, όπως η News Corporation International και η δύναμη ισχυρών προσωπικοτήτων όπως ο Nigel Farage και ο Boris Johnson να επηρεάσουν την κοινή γνώμη, ασκούν περαιτέρω πιέσεις σε μια ήδη ταλαιπωρημένη πολιτεία για την απόφασή τους για το δημοψήφισμα. Οι τρομακτικές και ψεύτικες ειδήσεις που χρησιμοποιήθηκαν σε όλη την εκστρατεία, όπως φανερώνεται από την 

No comments yet, be the first to post one!
Share